Kwaliteitsimpuls voor Amsterdamse Sloterplas

RAW-bestek voor verhardingen, bruggen en groen

De oevers van de Sloterplas in de westelijke tuinsteden van Amsterdam zijn hard toe aan een opknapbeurt. De verharding om de plas is in slechte staat en de begroeiing is zo dicht dat grote delen van het water aan het zicht onttrokken zijn. Op dit moment wordt hard gewerkt aan de broodnodige kwaliteitsimpuls, zodat buurtbewoners binnenkort weer volop kunnen recreëren langs het water. Een RAW-bestek voorziet in het werk aan zowel verhardingen, bruggen als groen.

“In de westelijke tuinsteden, het gedeelte van Amsterdam ten westen van de ringweg A10, zijn we bezig met een grootschalige upgrading. Onderdeel daarvan is de Sloterplas, ooit ontstaan door de zandwinning voor de omliggende wijken.” Aan het woord is ing. Flip Rosdorff, namens het Ingenieursbureau van de gemeente Amsterdam betrokken bij het project. “Er is sprake van veel achterstallig onderhoud aan het groen, maar ook aan het fietspad rondom de plas. Het uiteindelijke plan wilden we in één of twee RAW-bestekken vertalen. Al snel ontstond het idee om een apart groen bestek te schrijven en de twee bestekken in Massa aan te besteden en op te dragen. Dit hebben we voorgelegd aan CROW. Daar hebben ze ons van advies voorzien, waarna we de bestekken konden schrijven.”

Eén inschrijving

Michiel Thunnissen, namens het Projectmanagementbureau van de gemeente verantwoordelijk voor de opknapbeurt, vult aan: “Wij wilden onder geen beding een wegenbouwer die het groen ‘er even bij’ doet of andersom. Uitgangspunt was dus een goede groenvoorziener en uiteraard ook een wegenbouwer en een bruggenbouwer die de toets der kritiek kunnen doorstaan. Er moet namelijk gewerkt worden aan groen, verharding en bruggen. Het zijn verschillende disciplines die maar weinig aannemers allemaal in huis hebben. Maar we wilden wel één penvoerder. Om dit te kunnen realiseren hebben we gekozen voor een aanbesteding waarbij een inschrijving gevraagd werd voor de massa van beide bestekken; het ‘groenbestek’ en het wegen- en bruggenbestek. Een wegenbouwaannemer heeft de klus als penvoerder van een combinatie aangenomen, twee nevenaannemers doen de bruggen en het groen. Op deze manier is de kwaliteit voor de diverse werkzaamheden gewaarborgd, omdat iedere aannemer zijn eigen ‘specialiteit’ in huis heeft en daarmee dus maximaal kan presteren. Van de aannemers vragen we geen ontwerpwerk, die RVOI-fase is gedaan, wel zit er natuurlijk detaillering in. Amsterdam heeft zijn eigen ingenieursbureau dat voldoende expertise in huis heeft om de bestekken op te stellen.”

Waarborgen

“Aan de groenaannemer hebben we waarborgen gevraagd door eisen te stellen aan ervaring”, vervolgt Rosdorff. “We wilden dat hij aantoonde welke projecten hij had gedaan. Dat moet natuurlijk wel eerlijk gebeuren, je mag niet zomaar iemand aan de kant schuiven. Maar kennelijk hebben we het inderdaad eerlijk en correct gedaan, want geen van de inschrijvende aannemers heeft geklaagd. Anders hoor je nog wel eens dat er te hoge eisen worden gesteld of dat niet alles helemaal eerlijk gebeurt, maar dat was hier dus niet het geval.”

“Wegen en bruggen vormen min of meer dagelijks werk voor veel aannemers. We hebben ons daarom vooral gericht op het groen. De ontwerper is dan ook nauw bij het schrijven van het bestek betrokken geweest. Het ontwerp is weliswaar heel gedetailleerd, maar je geeft het niet aan de bestekschrijver met de mededeling: ‘alsjeblieft, ga je gang’. Intensief overleg blijft nodig.”

Drie stadsdelen

“De Sloterplas is zo’n halve eeuw oud en valt onder drie stadsdelen in Amsterdam: Osdorp, Geuzenveld-Slotermeer en Slotervaart”, verduidelijkt Thunnissen. “Dat gegeven maakt de klus er niet gemakkelijker op. Elk stadsdeel onderhoudt zijn deel van de plas op zijn eigen manier. Zo ziet de zuidk an t er goed uit. Aan de westkant daarentegen is de deklaag rot, is er geen zichtbaar verschil tussen fiets- en voetpad en is er weinig onderhoud gepleegd aan het groen. Met de oostkant van de plas is het al niet veel beter gesteld; ook hier dient veel opgeknapt te worden. De noordzijde daarentegen ziet er weer redelijk goed uit. Ook niet gemakkelijk was dat de drie stadsdelen weliswaar heel blij zijn met het project, maar er niet aan willen meebetalen. Daarmee hebben ze zich natuurlijk wel in zekere zin buiten het project geplaatst. Toch moeten we met de stadsdelen samenwerken, al is het maar omdat ze vergunningverlener zijn voor het kappen van bomen en het bouwen van de bruggen. Uiteindelijk werken we wel goed samen en hebben we ook gezamenlijk een beheerplan opgesteld. Als alles straks klaar is, moeten de stadsdelen immers weer gaan beheren. Ook is stadsdeel Geuzenveld-Slotermeer uiteindelijk toch met geld over de brug gekomen, omdat het graag betonnen bruggen wilde, die meer kosten dan houten bruggen die anders gemaakt zouden worden.”

Rondje fietsen

“Het belangrijkste wat we willen is mogelijk maken dat een goed rondje fietsen, skaten, lopen, rolstoelen, noem maar op, mogelijk wordt”, vervolgt Thunnissen. “Er komt een fietspad, 4 meter breed, van zwart asfalt, voor tweerichtingsverkeer. Het pad krijgt geen belijning en we hebben ook niet voor rood asfalt gekozen. Dit kan uitspoelen, coaten is duur, maar vooral: de kleur heeft hier geen functie omdat overal duidelijk is dat het om een fietspad gaat. Verder komt er een voetpad, 3 meter breed met witte grindjes. Op enkele punten lopen de twee paden vlak langs elkaar, voor het grootste deel is er meer tussenruimte, maximaal 20 meter. Elke 200 meter is er straks een tussenmarkering op het fietspad; op het voetpad op dezelfde hoogte is dan ook een punt te zien. Verder is het de bedoeling dat je straks overal de plas kunt zien. Dat is nu niet zo. Hiervoor moeten we 500 tot 600 bomen kappen. Dat is natuurlijk iets wat je bewoners goed moet uitleggen. Zo is er een vereniging ‘Vrienden van de Sloterplas’ opgericht, waar we veel contact mee hebben gehad.”

Kappen voortvarend aangepakt

“Al met al zijn we tweeëneenhalf jaar geleden begonnen met de voorbereidingen, is in oktober aanbesteed en in februari gegund”, vervolgt Rosdorff. “Redelijk snel erna is begonnen met het werk. Doordat het lang koud is gebleven werd er nog niet gebroed, waardoor het kappen meteen voortvarend is aangepakt. Zodra de vogels broeden, mag dat niet meer. Daar let onze stadsecoloog op, ook iets waar we rekening mee moesten houden. Verder kopen we zelf het groen in. Zo komt er lage beplanting tussen de twee paden met onder meer allerlei bolgewassen. Het is de bedoeling dat er altijd wel wat bloeit.”

“Al met al mogen we concluderen dat met gebruikmaking van de RAW-systematiek een van de belangrijkste doelen van de opdrachtgever, ‘meer specifieke aandacht voor groen’, wordt gerealiseerd.”

Auteur: Tim Oosten

Verschenen in: Crow et cetera, nr. 4, mei 2006, pp.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met: