Markt en gemeente bouwen nieuw Waterlandplein

Het Waterlandplein in Amsterdam Noord krijgt een nieuw gezicht. Er komen meer woningen en een compleet nieuw winkelcentrum. Het is een coproductie van twee projectontwikkelaars, het stadsdeel en enkele gemeentelijke diensten. IBA denkt en bouwt mee.

Herontwikkeling mag tegenwoordig geen financiële risico’s met zich meebrengen voor de gemeente; de kosten moeten worden gedekt door de opbrengsten. Bij het Waterlandplein leek dit niet het geval. Daardoor was het onzeker of de facelift voor het Waterlandplein kon doorgaan.

Innovatief contract

Innovatieve contractvormen zijn in Amsterdam echter aan de orde van de dag. Het is niet meer zo dat alle activiteiten vanuit de centrale stad of de stadsdelen worden aangestuurd. Zo is voor het Waterlandplein de Ontwikkelcombinatie Nieuw Waterland gevormd - een combinatie van Ymere Ontwikkeling en AM Wonen. Deze heeft stadsdeel Noord voorgesteld om integraal, met een sluitende begroting en voor eigen risico het Waterlandplein te ontwikkelen. Zo werd de herontwikkeling toch financieel haalbaar. De Ontwikkelcombinatie heeft bovendien taken van de gemeente overgenomen, waaronder het inrichten van de openbare ruimte. IBA, de Dienst Ruimtelijke Ordening (DRO) en het Projectmanagementbureau (PMB) dragen hieraan hun steentje bij.

Vrije markt

De gemeentelijke bedrijven IBA, DRO en PMB werken in deze nieuwe setting in de vrije markt. “Onze eerste ervaringen zijn positief”, zegt ontwikkelingsmanager Waterlandplein Evert Meijer (AM Wonen). “De drie gemeentelijke bedrijven hebben hun dienstverlening over het algemeen goed op orde en kennen hun weg in de gemeentelijke organisatie.”

In opdracht van de Ontwikkelcombinatie heeft DRO het Stedenbouwkundig Plan en het maaiveldontwerp voor het Waterlandplein opgesteld. IBA werkt de maaiveldinrichting uit in een bestek, begeleidt de uitvoering en sloop van de huidige bebouwing en verzorgt de bodemsanering. IBA is ook verantwoordelijk voor het projectmanagement van al deze activiteiten. Het PMB verzorgt de planning op hoofdlijnen.

Rolverdeling duidelijk

Meijer vertrouwt erop dat de nieuwe contractrisico’s zijn afgedekt met de huidige contractvorm en de inzet van de Amsterdamse diensten. “In het contract is de rolverdeling helder beschreven. We hebben onderscheid gemaakt tussen publiekrechtelijke verantwoordelijkheden, waarin de gemeente duidelijk leidend blijft, en private afspraken. Daarin neemt de ontwikkelaar een aantal zaken over, zoals de financiële risico’s in de grondexploitatie en het bouw- en woonrijp maken.”

Ook bij deze contractvorm moet de openbare ruimte natuurlijk op een goede manier worden ontworpen”, zegt Jim van Ophem, projectmanager Waterlandplein van IBA. “De kwaliteit van de leefomgeving blijft cruciaal. IBA’s ervaring met het ontwerpen in de stedelijke omgeving komt goed van pas.”

Meijer vervolgt: “Het is natuurlijk belangrijk dat we stadsdeel Noord blijven betrekken bij het toetsen van ontwerpen. We maken afspraken in een realisatieovereenkomst. Daarin zijn de rolverdeling en de eisen waaraan de plannen moeten voldoen helder neergezet.”

Als het Waterlandplein af is, komt het in beheer bij het stadsdeel. “Onze betrokkenheid bij de ontwikkeling van het nieuwe winkelcentrum is groot”, zegt Peter Witte, projectleider bij stadsdeel Noord. “Het stadsdeel formuleert de randvoorwaarden in het Stedenbouwkundig Programma van Eisen en verzorgt de vertaling in een nieuw bestemmingsplan. Ook heeft het stadsdeel een toetsende rol bij de ontwikkelingen van de eerdergenoemde producten van IBA en DRO. In een goede samenwerking zorgen we zo voor een economisch sterk winkelcentrum met voldoende voorzieningen. Aangevuld met woningbouw moet dit een kwalitatief hoogstaande woonomgeving o pleveren die goed te onderhouden en te beheren is.”

Wate rlandplein in cijfers

Het Waterlandplein is aangelegd in de jaren ’70. Naast een winkelcentrum zijn er ruim 302 woningen. Hiervan worden er 80 gesloopt en 222 gerenoveerd. Ook komen er 300 woningen bij, wat het totaal brengt op 522. In 2010 moet het Waterlandplein af zijn. In de tussentijd komt er een tijdelijk winkelcentrum, moet de grond onder enkele gesloopte gebouwen worden gesaneerd en wordt het gebied opnieuw ingericht.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met: