Frisse lucht

Nederland heeft namelijk op Europees niveau afspraken gemaakt en moet nu voldoen aan strengere eisen dan voorheen. Sinds juni 2001 is luchtkwaliteitonderzoek een verplicht onderdeel van ieder bestemmingsplan. Sinds 5 augustus van dit jaar is bovendien het Besluit Luchtkwaliteit 2005 van kracht, waarin de gewenste luchtkwaliteit voorgeschreven wordt. Voor elk bouwproject moet nu worden onderzocht of de normen voor luchtkwaliteit worden overschreden. Wanneer dat het geval is, moet worden bekeken of de luchtkwaliteit door het plan verder zal verslechteren.

Deze regelgeving zet de stedelijke verdichting onder druk. Die leidt immers tot een concentratie van verkeer en daarmee van verontreinigende stoffen. Doordat op een groot aantal hoofdwegen in Amsterdam de normen voor luchtkwaliteit al worden overschreden, kan aan veel nieuwbouwprojecten geen goedkeuring worden verleend. Of sneuvelen de plannen bij de Raad van State wanneer beroep wordt aangetekend. Hierdoor lopen projecten vertraging op of kunnen ze zelfs helemaal niet worden gerealiseerd.

Doorstromend verkeer

Wat kan Amsterdam doen aan verbetering van de luchtkwaliteit? De beste oplossingen zijn het zuiniger laten rijden van auto’s en het invoeren van roetfilters voor dieselauto’s. Dit zijn echter maatregelen die alleen in Den Haag getroffen kunnen worden. Blijft over voor de hoofdstad: een streng verkeers- en vervoerbeleid. Door het Amsterdamse parkeerbeleid is er ten opzichte van 1990 bijvoorbeeld 25 tot 30 procent minder autoverkeer in de binnenstad.

Ook effectief is een optimale doorstroming van het verkeer en het toepassen van afschermende constructies tussen de weg en de rest van de openbare ruimte, zoals schermen en hagen. Gebleken is dat de uitstoot van luchtverontreiniging het minst is bij tachtig kilometer per uur, en dat bij lagere snelheden de uitstoot juist toeneemt. Het verbeteren van de verkeersdoorstroming heeft dus een positief effect op kwaliteit van de lucht.

En hoe gek het wellicht ook klinkt: bomen – doorgaans prima zuurstofverstrekkers – kunnen een negatief effect hebben op de lucht. Straten moeten lekker kunnen doorwaaien, zodat er geen hoge concentraties vieze lucht ontstaan. Bomen staan daarbij letterlijk in de weg; zij moeten dus op strategische plekken geplant worden.

IBA onderzoekt lucht

Wat kan IBA aan de frisse lucht bijdragen? Allereerst verzorgen onze medewerkers het opzetten van het luchtkwaliteitonderzoek dat voor elk bestemmingsplan en iedere ‘artikel-19-procedure’ nodig is. We proberen daarbij zoveel mogelijk plannen binnen de stadsdelen in het onderzoek mee te nemen. Samen met de opdrachtgever denken wij na over mogelijke maatregelen en oplossingen. Op basis van verkeersprognoses berekenen wij de status van de lucht en stellen we vast of de normen overschreden worden. In complexe situaties kan nader verkeerskundig onderzoek nodig zijn. IBA heeft hiervoor de expertise in huis. Als er ook windtunnelonderzoek nodig is, verzorgt IBA de inhoudelijke aansturing van dit onderzoek, dat door TNO wordt uitgevoerd.

Je zou kunnen zeggen: de Amsterdamse lucht wordt steeds schoner, maar de strenge Europese eisen maken haar steeds vuiler. IBA denkt mee over de kwaliteit van onze lucht en levert graag haar expertise.